Pois si, como reza o cartel, invitamos a que os leades en verán e vos deixedes acompañar por estes grandes aventureiros que estivemos promocionando nos último meses deste trimestre.
Expostos están aínda, en espera de que elixades os que vos resulten máis atractivos!
É un magnífico e refrescante xeito de comezar as vacacións!
Eu teño que confesar que estou enganchada a Blueberry!
Que podemos dicir de Tintín que non estea dito?! TINTÍN, O INFATIGABLE XORNALISTA Poucos afeccionados haberá que poñan en dúbida
que Tintín é o personaxe da banda deseñada europea máis importante e influínte
do século XX, e do que levamos de XXI. Trátase dun fenómeno único no mundo do
cómic, que acadou traspasar a barreira xeracional e mais as fronteiras
políticas, para chegar ó público de case tódolos países e ser traducido a máis
de trinta idiomas.
Su creador foi o debuxante belga George Rémi
(1907-1983) máis coñecido como Hergé,
que algúns anos antes dera vida a Totor,
un boy-scout idealista, que ten moitas características en común co que logo
sería Tintín. A primeira aventura de Tintin levouno en 1929 á Unión Soviética (Tintin
no Pais dos Soviets) para facer unha denuncia conservadora, e ás veces
algo tópica, do “paraíso comunista”. Esta primitiva historia publicouse en
branco e negro en “Le Petit Vingtième”,
suplemento xuvenil dun xornal belga. A segunda aventura terá como escenario o
Congo, e nela Hergé describe a realidade africana do colonialismo co punto de
vista e os prexuizos habituais dos europeos da época.
Pero a partir de Tintín en América as
historias empezan a cambiar. Hergé deixa menos espazo á improvisación, os
argumentos son cada vez mais sólidos, aparecen outros personaxes secundarios
que enriquecen a serie, e ademais de aventura podemos atopar algúns bosquexos
de crítica social. Por exemplo, neste mesmo episodio farase alusión á influencia
dos gángters na corrupción política (cousa que continúa nos nosos días), o
racismo contra os indios ou a rapacidade do capitalismo americano.
Moi cedo vemos como Hergé se toma cada vez máis
en serio o seu personaxe, chegando case a ter unha obsesión pola documentación,
para dotar de realismo ás súas historias. Leía gran cantidade de libros de
viaxes, chegou a estar suscrito ó National Geographic, recopilou moreas de
fotografias, utilizaba maquetas para debuxar os barcos, avións, etc, e ata
entrevistaba a informantes de primeira man sobre os temas que trataba, como se
fixera unha espécie de “traballo de campo”.
Así nunha das súas mellores historias, “O
Loto Azul” (1934), esforzouse por superar os estereotipos acerca dos
orientais, e contou coa colaboración dun seu amigo chinés para aprender o
idioma e para que os ideogramas que aparecen nos debuxos tiveran significado. O
cómic reflicte moi ben o clima prebélico do momento, e o expansionismo do
Imperio nipón, o que lle valeu a Hergé as protestas do embaixador xaponés.
Durante a ocupación alemana de Bélxica, Hergé
seguiu a debuxar as aventuras de Tintin para Le Soir, un xornal proclive ós invasores, o que logo lle acarreu
moitos problemas. Nesta época publicou A Illa Negra (historia que transcorre
en Escocia e que foi redebuxada e versionada en tres ocasións distintas), O
cetro de Ottokar (curiosamente unha alusión á ocupación nazi de
Polonia, que puido pasar a censura. Hergé chegou a inventar o país de Sildavia,
todo un prodixio de imaxinación narrativa), O caranguexo das tenaces de
ouro...
Nestas aventuras vemos como Tintín se
transforma nun infatigable viaxeiro, en compaña doutros personaxes secundarios,
que chegan a ter case tanto protagonismo como el na serie: o can Milú,
Hernández e Fernández, o capitán Haddock, o profesor Tornasol...
Tamén nesta época Hergé empeza a contar con
colaboradores, outros debuxante que lle axudaron a cumplimentar as historias. O
primeiro fora Edgar P. Jacobs, que
colaborou con el en O cetro de Ottokar. Despois da guerra creouse o Studio Hergé onde traballaron Jacques Martin, Bob de Moor e Roger
Leloup, que darían logo orixe á chamada Escola de
Bruselas. Hergé, tras un período de cuarentena por
“colaboracionista”, non só volveu a debuxar o seu famoso personaxe, se non que
sacou adiante unha revista (“Tintín”
en 1946) e acordou coa editorial Casterman a reedición das aventuras en formato
libro. Había que darlle cor ós debuxos, redebuxar as historias máis antigas,
porque a ambientación das orixinais quedárase desfasada, prestar máis atención
ós detalles como as máquinas, os automóviles, as arquitecturas, etc.
A serie de Tintín
forma un corpus de 24 aventuras (máis unha que quedou inconclusa) e na maioría
delas Tiníin e os seus amigos realizan unha viaxe a algún recuncho do globo. É
difícil escoller entre estas historias, pero para non facer demasiado longa
esta entrada, imos centrarnos nalgunhas delas, nas que a viaxe ten especial
relevo:
-O Templo do Sol(1949): Destaca pola
súa coidada ambientación do Pirú (paisaxes dos Andes, tipos humanos, arqueoloxía)
e polo respecto co que Hergé nos amosa o pobo quíchua e a cultura precolombina dos
Incas.
Filme: As aventuras de Tintín. O Templo do Sol
-Obxectivo a Lúa / Aterrizaxe na Lúa(1953-54)
Nestas historias o globo terráqueo quedou-se pequeno para Tintín e os seus
amigos, que chegan ó noso satélite 16 anos antes que Amstrong, nun cohete
inspirado no V-2 de von Braun. A viaxe espacial é explicada dun xeito dabondo
convincente nesta aventura.
-Tintín no Tibet(1960): Debuxada nunha época na que Hergé
atravesaba unha depresión, algo desto se pode percibir na paisaxe dominada por
unha abrumadora cor branca. Quixo inventar unha historia onde se ensalzara a
amizade, na que Tintín non se enfronta a ningún inimigo humano. Hai tamén unha
reivindicación do pobo tibetano, frente á recente invasión pola China de Mao.
-Tintín e os Pícaros(1976) A derradeira aventura publicada de Tintín, transcorre na
república imaxinaria de San Theodoros (América do Sul), entre guerrilleiros e
ditadores populistas, que gobernan seguindo os seus intereses e sen preocuparse
pola miseria do pobo ( igual que segue a
acontecer nos nosos días).
Jacques Martin foi un debuxante francés
nacido en 1921 en Estrasburgo e finado en 2010, que dende neno tivo tres
grandes paixóns: a arte clásica, a historia e a banda deseñada. Trasladado a
Bélxica, compatibilizou os seus estudos de Inxeñería cos de artes e oficios,
aínda que a súa auténtica vocación era
chegar a ser autor de banda deseñada.
Tras
a segunda guerra mundial colaborou con Hergé, asimilando o estilo do mestre
coñecido como a “liña clara” (gran precisión no debuxo e a recreación dos
escenarios, menos importancia do sombreado) e empeza a publicar as súas
historietas na revista “Tintín”, sendo a primeira delas “Alix, o intrépido” (1948). Logo seguirían outros personaxes, como
Lefranc (ambientado no mundo contemporáneo), Jehn (na Idade Media) ou Keos (no
Exipto dos faraóns).
Pero
Alix será a súa creación mais importante. Sobre el o seu autor declarou: “Alix é o froito do meu amor pola Grecia e
polo Mundo Antigo”. As súas aventuras configurarían unha saga que chegou a
ser unha das mellores bandas deseñadas de ambientación histórica realizadas
xamais en Europa, acadando gran favor entre o público e a estima dos
especialistas, polo seu gran rigor e fidelidade na reconstrución dunha época.
O
protagonista é Alix, un mozo galo adoptado por un patricio romano, que vive
unha serie de aventuras nos tempos de Xulio César, acompañado por un amigo
exipcio chamado Enak. O seu antagonista nas primeiras historias será o astuto grego
Arbacés. No transcurso das súas viaxes polo mundo coñecido de entón,
establecerá contacto con diversas culturas e civilizacións: Exipto, Grecia,
Asia Menor, e incluso a India e China.
As
súas historias teñen sempre unha sólida base argumental, fuxindo dos tópicos ó
uso e do simple maniqueísmo que afronta ós “bos” cos “malos”. A civilización
romana, nos seus aspectos benéficos, está vista con admiración, pero tamén
aparecen as súas sombras. Vemos desfilar polas súas páxinas moitos personaxes
históricos reais, como César, Pompeio, Vercinxétorix, Espartaco, etc.
O
grafismo, nos comezos algo tosco, foi mellorando a medida que se sucedían os
episodios, habendo un punto de inflexión en 1958 con “A tiara de Oribal”, que
daría lugar ás súas mellores historias, tanto polo argumento como polos seus soberbios
debuxos:
-“A Garra Negra” (1959): Na que a persecución
dunha secta cartaxinesa nos levará ó corazón do continente africano.
-“As lexións perdidas” (1965): A espada de
Vercinxétorix será o símbolo que utilice Pompeio para sublevar toda a Galia
contra César.
-“O derradeiro espartano” (1967): Tras un naufraxio en
augas do Exeo, Alix descubre un bastión onde resisten os últimos gregos que,
comandados por Alcidas, soñan con expulsar o invasor romano.
-“A Tumba Etrusca” (1968): Durante a guerra
civil que afrontou a César con Pompeio, uns sacrificios humanos poñen sobre o
ronsel dunha conspiración que quere restaurar a monarquía.
-“O Deus Salvaxe” (1970): Nunha cidade da
costa africana, unha enigmática estatua do deus Apolo é desenterrada. A partir
de aí teñen lugar unha serie de seísmos e outros estraños sucesos...
Aínda
que os gustos do público cambiaron, e hoxe se levan máis as truculencias dun
Frank Miller (300) ou dun Jean Dufaux
(Murena), as bandas deseñadas de Alix
non perderon vixencia e representan outro xeito de aproximarse ó pasado
grecorromano, un mundo no que toda clase de aventuras eran posibles.
Como
curiosidade dicir que Goscinny e Uderzo idearon en 1959 a primeira
historieta de Astérix o galo como homenaxe e parodia do personaxe de Jacques Martin.
Por exemplo, no lugar dun protagonista adolescente, preséntannos un home de
mediana idade con mostachos, en vez de Enak temos a compaña do inseparable
Obélix, os romanos son de seguido ridiculizados... Despois o novo personaxe
gañaría en matices e independencia, para dar lugar á serie cómica que todos
coñecemos, sendo tamén un gran viaxeiro como Alix; aínda que, ó contrario que
neste último, os tópicos e a intención satírica sexan o ingrediente principal
das súas historias.
Estes meses de primavera son un bo momento para pensar en AVENTURAS e lanzarse a elas, pero como sexa que temos que traballar e ir á escola, pode ser un bo xeito acompañar os grandes aventureiros da ficción literaria de onte e de hoxe.
Menos mal que contamos con eles para ampliar o noso mundo e suavizar as nosas ansias!
De entre eles queremos destacar e presentarvos os nosos queridos TINTIN, BLUEBERRY e, como non, CORTO MALTÉS; que habitan a nosa biblioteca, pero a día de hoxe non son moi frecuentados. Quizá temos que pensar que non están de moda, que non van cos tempos, que non enganchan aos mozos e mozas de hoxe?
Facémonos cargo de que cada xeración ou cada época ten os seus heroes, o seu imaxinario, as súas referencias; pero tamén é certo que hai personaxes e historias que son imperecederas e ademais son obra de autores de gran valía, como Hugo Pratt, Hergè ou Charlier and Giraud, só por nomear os que podemos considerar xa clásicos da BD de aventuras.
Quizá na actualidade e no mundo da BD, estes personaxes foron substituídos polos heroes do MANGA ou do ANIME xaponés, que son os que máis atraen e maís se solicitan en calquera biblioteca...
Dito isto, en diferentes entregas, imos falar un pouquiño deles, pois cremos que ás novas xeracións lles poden resultar interesantes e divertidos estes heroes humanos, tan humanos...
Tras
a segunda guerra mundial colaborou con Hergé, asimilando o estilo do mestre
coñecido como a “liña clara” (gran precisión no debuxo e a recreación dos
escenarios, menos importancia do sombreado) e empeza a publicar as súas
historietas na revista “Tintín”, sendo a primeira delas “Alix, o intrépido” (1948). Logo seguirían outros personaxes, como
Lefranc (ambientado no mundo contemporáneo), Jehn (na Idade Media) ou Keos (no
Exipto dos faraóns).
O
protagonista é Alix, un mozo galo adoptado por un patricio romano, que vive
unha serie de aventuras nos tempos de Xulio César, acompañado por un amigo
exipcio chamado Enak. O seu antagonista nas primeiras historias será o astuto grego
Arbacés. No transcurso das súas viaxes polo mundo coñecido de entón,
establecerá contacto con diversas culturas e civilizacións: Exipto, Grecia,
Asia Menor, e incluso a India e China.
